Bilişim Hukuku – Bilişim Ceza Hukuku – Ceza Hukuku – İş Hukuku

TürkçeالعربيةEnglishDeutschРусский

Özel Güvenlik Şirketlerinin Hak ve Sorumlulukları Nelerdir

Özel Güvenlik Şirketlerinin Hak ve Sorumlulukları Nelerdir

Hizmet sektörünün, gerek pazar payı gerekse de istihdam edilen kişi sayısı açısından en hızlı gelişen alanlarından birisi özel güvenlik sektörüdür. Günümüzde iç işleri bakanlığından özel güvenlik faaliyet belgesi alan 1.800 üzerinde ticari şirket bulunmaktadır. Özel Güvenlik kimlik kartı sahibi kişi sayısı ise 800.000’ i geçmektedir.  Sektörde ki kişi sayısı ve faaliyet gösteren firma sayısının bu kadar fazla oluşu sektör hacmini gözler önüne sermektedir.

5188 sayılı özel güvenlik kanuna göre, Kamu ve özel kurum ve kuruluşları kendi güvenliklerini sağlamak için 2 yol izlemek zorundadır. Kanuna göre kurum veya kuruluşlar kendi bünyelerinde özel güvenlik birimi oluşturmak ya da hizmet satın alma yoluna başvurmak durumundadır. Ağır cezai yaptırım ve sorumluluk taşıyan bir iş olması nedeniyle tercih edilen sistem; “hizmet satın alma” yoluna gitmek olmaktadır. Günümüz Türkiye’sinde 30.000’den fazla personeli bulunan özel güvenlik hizmeti veren taşeron firmalar mevcuttur. Açıkça görüleceği üzere sektörün istihdamı ağırlıklı olarak taşeron firmalar aracılığıyla sağlamaktadır

5188 sayılı ÖGHD Kanun kapsamında yürütülen faaliyetler ciddi sorumlukları da beraberinde getirmektedir. Gelin isterseniz bir önceki yazımızda da bahsettiğimiz bu çok ciddi yaptırımların ve sorumlulukların neler olduğuna daha yakından bakalım ve üstünden madde madde geçelim;

  • Özel Güvenlik faaliyeti yürütülen alanların ilgili evraklar hazırlandıktan sonra yerin en büyük mülki amirine başvurularak özel güvenlik çalıştırılabileceğine dair izin almak suretiyle Ö.G.G istihdam edebilirler. Bu izin belgesi yetkisi olan bir özel güvenlik şirketinden hizmet almakla alakalı olmayıp tamamen hizmetin verildiği yerle alakalıdır. Aksi bir durumda yani; Özel güvenlik iznini almadan özel güvenlik görevlisi istihdam eden kişiler veya kuruluşların yöneticileri (Site/ Apartman yöneticisi, A.V.M. yöneticisi veya sahipleri) ; üç aydan bir yıla kadar hapis veya adlî para cezasıile cezalandırılır.

  • Güvenliği sağlanacak alanın izni olması yeterli olmayıp. Hizmeti sağlayacak olan ticari şirketlerinde İç İşleri Bakanlığından almak zorunda oldukları faaliyet izin belgeleri bulunmalıdır. Kurucu ve şirket yöneticileri kanunda sayılmış bazı özel şartları taşımaları suretiyle ve 2018 yılı itibariyle 693,42 TL faaliyet belgesi harcını yatırdıkları taktirde faaliyet izin belgesi alırlar. Faaliyet iznini almadan; özel güvenlik faaliyetinde bulunan şirketlerin kurucu ve yöneticilerine, özel güvenlik birimi oluşturan kurum ve kuruluşların yöneticilerine, özel güvenlik eğitimi veren kurum ve kuruluşların yöneticilerine, üç aydan bir yıla kadar hapis ve 5000 güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır. Bu şekilde cezalandırılan kişiler, özel güvenlik şirketlerinde ve özel güvenlik eğitimi veren kurumlarda kurucu ve yönetici olamazlar.

  • Özel güvenlik görevlileri; görev ve yetkileri göz önünde bulundurulduğunda ve 5188 sayılı kanunda açıkça belirtildiği üzere kolluk olarak görev yapmaktadırlar. Bu durum vasıfsız işçi tanımın getirmiş olduğu standart iş güvenliği ve risklerini maksimum oranda arttırmaktadır. Ayrıca unutulmaması gereken bir diğer husus ise, istihdam edilen personelin özel güvenlik görevlisi kimlik kartı bulunması zorunluluğudur. Kursa gitmiş olması veya daha önceden kimliğinin bulunması fark etmemektedir. Çünkü Ö.G.G kimlik kartı her 5 yılda bir yenilenmelidir. Aksi taktirde geçerliliğini yitirmektedir. Kanunun 7. Md. Açıkça belirtildiği üzere görev ve yetkilerini kullanabilmeleri için Ö.G.G. kimlik kartlarının görünecek şekilde üstlerinde taşımalıdırlar. Çalışma izni verilmeyen kişileri özel güvenlik görevlisi olarak istihdam eden kişi, kurum, kuruluş veya şirketlerin yetkilileri, üç aydan bir yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Bu kişilerin silahlı olarak çalıştırılmış olması hâlinde, verilecek ceza bir kat artırılır. Bu suçun bir tüzel kişinin faaliyeti çerçevesinde işlenmesi hâlinde ayrıca bunlara özgü güvenlik tedbirlerine hükmolunur.

Bu bahsettiklerimiz sadece sektöre ilk adımı atabilmemiz için gereken başlıca kurallardır. Pek tabi sorumluluklar bu sayılanlarla sınırlı değildir. Nerdeyse atıkları her adımı Emniyet Genel Müdürlüğü ve SGK’ ya bildirilmesi zorunlu olan özel güvenlik şirketlerinin, yöneticilerinin, çalışanlarının ve hizmet alanların dikkat etmesi gereken birçok konu bulunmaktadır,

  • Özel güvenlik mali sorumluluk sigortasını yaptırmadan özel güvenlik görevlisi istihdam eden kişi; kurum, kuruluş veya şirketlerin yöneticileri; istihdam ettikleri her kişi için 150 gün adlî para cezası ile cezalandırılır.

 

  • Faaliyet iznini almadan özel güvenlik hizmeti veya özel güvenlik eğitimi verdiğini ilan eden veya reklam yapan kişi; kurum, kuruluş veya şirketlerin yöneticileri, altı aya kadar hapis ve elli günden az olmamak üzere adlî para cezası ile cezalandırılır.

 

  • Özel güvenlik kimlik kartını başkasına kullandıran özel güvenlik yöneticisi ve görevlisine üçbin Türk Lirası idari para cezası verilir ve bu kişilerin özel güvenlik kimlik kartı valilikçe iptal edilir. Bu kişiler bir daha özel güvenlik alanında çalışamazlar.

  • Diğer kişi, kurum ve kuruluşlara sağlanacak özel güvenlik hizmetini belirtilen süre içinde valiliğe bildirmeyen özel güvenlik şirketlerine her bildirim için üç bin Türk Lirası idari para cezası verilir.

  • Mülki idare amirlerince istenen ilave tedbirleri almayan kişi, kurum, kuruluş veya şirketlerin yöneticilerine 6000 Türk Lirası idari para cezası verilir.

  • Mülki idare amirinin veya birlikte görev yapılan yetkili genel kolluk amirinin verdiği emirleri yerine getirmeyen veya bir suçun işlendiğini göreviyle bağlantılı olarak öğrenip de bu suç ile ilgili yetkili genel kolluğa bilgi vermeyen özel güvenlik yöneticisi ve görevlileri ile bu emrin yerine getirilmemesi eylemine sebep olan özel güvenlik yöneticisi ve görevlisinin bağlı oldukları kişi, kurum, kuruluş veya şirket yetkilileri bir yıl süreyle özel güvenlik alanında görev alamazlar.

  • Geçerli mazereti olmadan denetim esnasında güvenlik sorumlusunu veya yöneticiyi bulundurmayan, denetim kapsamındaki bilgi, belge ve kayıtları vermeyen kişi, kurum, kuruluş ve şirketlere beş bin Türk lirası, denetimlerde tespit edilip giderilmesi istenen eksiklikleri gidermeyen kişi, kurum, kuruluş veya şirketlerin yöneticilerine altı bin Türk Lirası idari para cezası verilir.

  • Özel güvenlik görevlisini; koruma ve güvenlik hizmetleri dışında başka bir işte çalıştıran, üniforma giydirmeyen veya izin verilen dışında teçhizat giydirerek çalıştıran kişi, kurum ve kuruluşlara her tespit için üç bin Türk Lirası idari para cezası verilir.

  • Yetkili genel kolluk kuvvetlerine karşı görevini yapmasını engellemek amacıyla direnen veya cebir kullanan ya da tehdit eden özel güvenlik yöneticisi ve görevlisi, Ateşli silahını bu Kanuna aykırı veya görev alanı dışında kullanan, Görevi dışında üniforması ile toplantı ve gösteri yürüyüşlerine katıldığı tespit edilen özel güvenlik görevlilerinin özel güvenlik kimlik kartı valilikçe iptal edilir. Bu kişiler bir daha özel güvenlik alanında çalışamazlar. Özel güvenlik görevlileri devlet memuru statüsünde olmamasına karşın görev esnasında karışmış oldukları herhangi adli vaka sonucun da devlet memuru statüsünde yargılanmakta ve daha ağır cezalarla karşı karşıya kalmaktadırlar.

 

Tüm sayılan bu cezai yaptırımlar özel güvenlik hizmeti almak veya hizmet vermenin aslında ne kadar ciddi bir iş olduğunu ve  boş vermeğe gelmeyeceğini bir kez daha gözler önüne sermektedir. Unutmayın; güvenliğinizi para vermek suretiyle sağlamaya çalışırken bir anda kendinizi sabıkalı konumda bulmanız çok uzak bir ihtimal değil. Bu nedenle fiziki güvenliğinizle birlikte hukuki statünüzün de korunmaya muhtaç olduğunu unutmamanızı ve profesyonel hukuki yardım almanızı tavsiye ederiz. Saygılarımla.

 Stj. Av. Ahmet ŞİMŞEK